ادبیات راهنمایی مجتمع شهید بهشتی بروجرد

وقتی شما به یک اثرادبی مانند شاهنامه ، گلستان و مثنوی مولوی رو می کنید،چهره ی

انسان های آن جامعه و رفتار و منش اجتماعی اشخاص را پیش چشم خود دارید.

       ایرانیان ،  با ادب ترین افراد مشرق زمین و نرم خو ترین و خوش خلق ترین  مردم   

جهان اند. هنگام ورود یا خروج از محلّی به هم تعارف می کنند؛ در موارد دیگر نیز تعارف

را از یاد نمی برند.

       روزگاری ، چرتکه، چاپار، پیک، پرنده ی نامه رسان و اسطرلاب در جامعه و محیط

زندگی اجتماعی نقش داشته اند، امروزه این عنوان ها و کلمات ، کارایی ندارند.

       این ایرانی پرشور وقتی نیرنگ استعمار را در کشورش دریافت ، نامه ای به مرجع

تقلید شیعیان ، میرزای شیرازی، نوشت تا تنباکو را تحریم کند.

       تمام ایراد ها و نواقصی را که شما در این یک ساعت به وطن من نسبت دادید؛ نظیر

پیری، ناتوانی و بی قدری، مادر من هم دارد؛ با وجود این، من با همه ی وجودم مادرم را

دوست دارم و یک تارموی سپید او را با تمام زیبایی های اروپا عوض نمی کنم.

       شما فقط امروز را دارید؛ اگر مسرور هستید ، از برکات آن استفاده کنید واگر غمگین

هستید، با صبر و تحمّل و توکّل به خدا وامید به فردایی روشن بار غم را به دوش بکشید.

1- جاهای خالی را با واژگان مناسب کامل کنید.

      اگر نویسنده شرح حال دیگری را بنویسد به این نوشته ........... می گویند.  

معنای امروزی کلمه ی « مکتب» ........... است.

مثنوی معنوی از نمونه ی آثار ادبیّات ............... به شمار می رود.

در زبان فارسی به برخی از کلمات قصار................. می گویند.

2- عناصر زیبایی سخن هر گزینه را بنویسید.

الف) ای هد هد صبا به سبا می فرستمت.(          )

ب) برق از شوق که می خندد بدین سان قاه قاه(          )

ج) خراسان ز چین و ختن خوش تر است          که خاکش به مانند مشک تر است(          )

د) عشق با دشوار ورزیدن خوش است         چون خلیل از شعله گل چیدن خوش است(          )

3- کدام گزینه جناس ندارد؟

الف) سوز، ساز(     )    ب) آرام، رام(     )    ج) مشکل، کامل(     )    د) جَنگ، جُنگ(     )

4- با واژه ی« صبر»، یک امثال و حکم بنویسید.

5- معادل فارسی کلینیک ................. و ایمیل .................. و کوپن................... است.

6- کدام واژه «قرضی» نیست؟

الف) تصاویر (     )       ب) معمور(     )        ج) سایت(     )        د) رایانه(     )

7- ارکان تشبیه را در مصراع « دانش اندر دل چراغ روشن است» معلوم کنید.

8- جمله ی ناتمام ذ یل را تا یک بند ادامه دهید.

زندگی یک سفر طولانی است، سفری که ...................................................................

.......................................................................................................................

.......................................................................................................................

9-ازسه موضوع ذیل یکی را به دلخواه انتخاب کرده و انشایی زیبادرپشت همین صفحه بنویسید.

الف) بهترین دوست من .... ب)اکنون که به دوره ی نوجوانی رسیده ام.... ج) اگر شهردار بودم....

پس به این واژگان دو تلفّظی می گویند : آموزگار- مستمند - پاسبان - پروردگار و....

 سال اوّل«2»    

 1- برای هریک از انواع جمله دو مثال بنویسید:

2-نهاد را در جمله های ذيل معلوم كنيد:

الف)به باغ رفتند.                         ب)بروجرد شهر فرهيختگان است.                          ج)علی ومحسن دوست هستند.

د)دست در دامن مولا زد در.

3- با توجّه به خط ّ انگيسی، فارسی و عربی ذیل، تفاوت آنها را توضيح دهيد:
I am a teacher

من معلم هستم.

أنا معلمٌ.

3-با تو جّه به وا‍ژگان داده شده برای هر گزينه يك جمله ی ادبی و يك جمله ی زبانی (علمی) بنويسيد:

الف)صبح- خورشيد

جمله ی ادبی :

جمله ی زباني (علمی):

ب)باد- ابر ها

جمله ی ادبی:

جمله ی زبانی (علمی):

4-برای هر واژه يك واژه ی مترادف پيدا كنيد:

الف- شفقت و .......                  ب- رأفت و .......                      ج- شكيبايی و ........                        د- مهر و .......

5- كدام واژه با بقيه تفاوت دارد؟

الف) نگهبان             ب) خليج                ج) بخشش                د) ناپايدار  

6- برای هر واژه حداقل يك واژه ی هم آوا (متشابه) بنويسيد.

الف) - قریب(           )          ب)- حیات(            )           ج)- مَحال(              )            د)- اسیر(              )

7- ابیات زیر چند جمله است؟ 

برزگری پند به فرزند داد                             كای پسر، اين پيشه پس از من توراست

هرچه كنی کشت همان بدروی                   كار بد و نيك چو كوه و ضد است

الف)پنج جمله               ب)شش جمله                    ج)چهار جمله                      د)هفت جمله

8- قافيه و رديف را در بيت های ذيل معلوم كنيد:

گلاب است گويی ز جوش روان                 همي شاد گردد ز بويش روان

آفرين جان آفرين پاك را                           آنكه جان بخشيد و ايمان خاك را

سال سوم «2»

1- كدام گزينه تركيب اضافه ی تشبيهی نيست؟

الف) سلاح هنر             ب)باغ اميد               ج)دست ادب                 د)آيينه ی فطرت 

2- در كدام گزينه بن مضارع وجود دارد؟

الف-(گرفتار،رفتار)                ب-(پرستار،خواهان)                  ج-(گفتار،شنيدار)                    د- (كردار،ديدار)

3- زمان- شخص- بن و شناسه هرفعل را معلوم كنيد:

4- با توجّه به جدول زير بن ماضی و بن مضارع و صفت مفعولی هر فعل را پيدا كنيد:

5-بيت ذیل چند جمله است؟

همه عزّی و جلالی، همه علمی و يقينی                   همه نوری و سروری،همه جودی و جزايی

6- در ساختن كدام فعل به فعل كمكی احتياج نداريم؟

الف- ماضی بعيدO ب- مضارع مستمرO ج- ماضی نقلیO د-مضارع اخباریO

8-شكل گرافيكی قالب های غزل و قطعه را رسم كنيد و تفاوت های موجود را بيان كنيد:

9- برای هر كدام از عناصر زيبای زير دو مثال بنويسيد:

الف- تضاد(طباق):                                                                                    ب- مبالغه:

ج- تشبيه:                                                                                              د- سجع:

10- تعداد متمّم هاي كدام گزينه كمتر است؟

الف- آب در حلق كريمان از كرم چون نوش ريز  

ب- طاعت و فرمان حق بر، شفقتی بر خلق كن  

ج- يك نصيحت بشنو از من كاندر آن نبود غرض

د- حكيمی را پرسيدند كه آدمی كی به خوردن شتابد؟

 سال اوّل«2»    

 1- برای هریک از انواع جمله دو مثال بنویسید:

2-نهاد را در جمله های ذيل معلوم كنيد:

الف)به باغ رفتند.                         ب)بروجرد شهر فرهيختگان است.                          ج)علی ومحسن دوست هستند.

د)دست در دامن مولا زد در.

3- با توجّه به خط ّ انگيسی، فارسی و عربی ذیل، تفاوت آنها را توضيح دهيد:
I am a teacher

من معلم هستم.

أنا معلمٌ.

3-با تو جّه به وا‍ژگان داده شده برای هر گزينه يك جمله ی ادبی و يك جمله ی زبانی (علمی) بنويسيد:

الف)صبح- خورشيد

جمله ی ادبی :

جمله ی زباني (علمی):

ب)باد- ابر ها

جمله ی ادبی:

جمله ی زبانی (علمی):

4-برای هر واژه يك واژه ی مترادف پيدا كنيد:

الف- شفقت و .......                  ب- رأفت و .......                      ج- شكيبايی و ........                        د- مهر و .......

5- كدام واژه با بقيه تفاوت دارد؟

الف) نگهبان             ب) خليج                ج) بخشش                د) ناپايدار  

6- برای هر واژه حداقل يك واژه ی هم آوا (متشابه) بنويسيد.

الف) - قریب(           )          ب)- حیات(            )           ج)- مَحال(              )            د)- اسیر(              )

7- ابیات زیر چند جمله است؟ 

برزگری پند به فرزند داد                             كای پسر، اين پيشه پس از من توراست

هرچه كنی کشت همان بدروی                   كار بد و نيك چو كوه و ضد است

الف)پنج جمله               ب)شش جمله                    ج)چهار جمله                      د)هفت جمله

8- قافيه و رديف را در بيت های ذيل معلوم كنيد:

گلاب است گويی ز جوش روان                 همي شاد گردد ز بويش روان

آفرين جان آفرين پاك را                           آنكه جان بخشيد و ايمان خاك را

1- ویژگی های افعال ذیل را بنویسید :                                                                                   

نوشته ام :

شد :

2- کدام واژه صفت مفعولی است ؟

الف – خنده       ب – ناله       ج – گفته       د – بنده    

3- در بیت ذیل نقش حروف ( ش ) را در دو مصراع معلوم کنید :

قضا خلعتی نامدارش دهد           قدر میوه در آستینش نهد  

4- مفعول بیت ذیل کدام گزینه است ؟

پنهان مکن آتش درون را           زین سوخته جان شنو یکی پند

الف – آتش درون     ب – پنهان     ج – یکی پند    د – گزینه ی الف وج

5- با توجه به متن جمله ی معترضه را معلوم کنید :

دوستم که – خدا حفظش کند – به دیدار من آمد .

6- مفهوم کنایی هر جمله را توضیح دهید :

الف – دست بر آوردن از دل :

ب – زبان زد خاص و عام شد :

ج- حضرت علی ( ع  ) خشتی روی خشتی نگذاشت :

7- کدام مصراع جان بخشی ندارد ؟

الف- شب ز اسرار علی آگاه است          ب- دست در دامن مولا زد در

ج- شهدا خورشیدند                         د – فجر تا سینه ی آفاق شکافت

نکته :فعل های : پخت – ریخت – شکست –برید و...دو وجهی هستند یعنی هم به صورت گذرا وهم به صورت نا گذر به کار می روند .

8- فعل های گذرا و ناگذر را مشخص کنید:رفته است – دیده ام – بارید – پخت – است- نوشته ام- آمدم

9- جدول مقابل را کامل کنید:

سال اول راهنمایی

دانش آموزان ارجمند به هفت سئوال ذیل پاسخ دهید :

1-  معنای (  سلمان منا اهل البیت  ) را بنویسید:

2- زبان معمولا به چه شکل هایی ظاهر می گردد؟

3- کدام زبان ماندگار تر و باعث ارتباط بین نسل هاست؟

4- خط را تعریف کنید:

5- در جمله ی :اسلام روح تازه ای در پیکر ایرانی دمید – فعل جمله چه زمانی دارد؟ (       ) این جمله را به زمان حال ( مضارع ) و آینده(مستقبل) تبدیل کنید:

6- هر کدام از شخصیت های زیر را در دو سطر معرفی کنید:

الف: نظامی گنجوی:

ب: محمود کیانوش:

ج: شهید مطهری:

۷-جدول زیر را با دقت کامل کنید: